Lecznicze działanie warzyw i owoców

Oprócz melonów i arbuzów do tej grupy zaliczamy owoc papai, będącym ich dalszym krewnym. Wśród melonów rozróżnia się trzy główne odmiany: melon ananasowy (o gładkiej powierzchni skórki), melon siatkowaty (o posiatkowanej powierzchni skórki), kantalup (o prążkowanej powierzchni skórki); jego nazwa pochodzi od miejscowości Santa Lupa, znajdującej się pod Rzymem. W medycynie ludowej wykorzystuje się te trzy odmiany do tych samych celów: jako środek odwadniający, przeciw zaparciom, hemoroidom i na schorzenia reumatyczne. Melony są stosowane również jako środek przeciwgorączkowy. Arbuzy mają mniejszą zawartość cukru niż melony i dlatego są bardziej wskazane dla diabetyków. W medycynie ludowej zaleca się je do takich samych celów jak melony. W Stanach Zjednoczonych sok z arbuzów jest używany jako środek w pewnych schorzeniach nerek. W kosmetyce arbuzy znajdują podobne zastosowanie jak ogórki. Niektórzy ludzie, nadwrażliwi na kukurbitacyny, nie tolerują zawierających je arbuzów ( jak również zawierającej te substancje dyni). Ostatnio stwierdzono, że kukurbitacyny można wyeliminować przez podgrzewanie, przypadki zachorowań nie są więc tak liczne jak dawniej.

Jabłka zawierają pektyny, które podobnie jak węgiel kostny, mają tę właściwość, że wiążą substancje toksyczne występujące w jelitach. Pektyny są najbardziej skuteczne wówczas, gdy spożywa się jabłka utarte drobno na szklanej tarce. W razie biegunek stosujemy następującą dietę jabłeczną według Mora: tysiąc do tysiąc pięćset gramów jabłek dzielimy na porcje i spożywamy przez cały dzień, ucierając je uprzednio jak najdrobniej. Skórkę i gniazda nasienne jabłek wyrzucamy. Wieczorem warto zjeść jabłko starte drobno wraz ze skórką. Spowoduje to związanie wszystkich substancji trujących, które nagromadziły się w jelicie w ciągu dnia. Dzięki doktorowi D. C. Jarvisowi popularny stał się taki oto napój z octu jabłkowego przeznaczony do codziennego użytku: dwie łyżeczki octu jabłkowego wymieszać z dwoma łyżeczkami miodu. Uzupełnić wodą do objętości jednej ósmej litra. Pić między posiłkami i w ich trakcie. Przy zmęczeniu porannym, zawrotach głowy i mdłościach zaleca się większe dawki napoju ( nawet do jednego litra). Należy go wówczas pić na pusty żołądek, to jest zaraz po obudzeniu się. Z zsuszonych skórek jabłek przyrządza się herbatkę o działaniu regulującym stolec.

Czarny bez znajduje się w oficjalnym spisie leków. Dojrzałe owoce są łagodnym środkiem przeczyszczającym, jednakże ich „dawka” musi być bardzo mała, ponieważ w przeciwnym razie zawarta w nich szkodliwa substancja, zwana sambunigryną, może spowodować mdłośći i wymioty. Szczególnie dużo sambunigryny znajduje się w surowych, niedojrzałych owocach i dlatego są one po prostu trujące. Przystępując do gotowania czarnego bzu trzeba więc uważać, by do garnka nie dostały się owoce zielone, niedojrzałe lub na wpół dojrzałe, które często kryją się w baldachu tuż obok owoców dojrzałych. Osoby znające się na rzeczy nie gotują bzu bezpośrednio po zbiorach lecz pozostawiają przez dwa do trzech dni na słońcu, aby dojrzał. Takie postępowanie redukuje truciznę. Owoce można też wysuszyć. Można też przyrządzić z nich powidełka, zagotowując je i przecierając je przez drobne sitko, aby usunąć pestki. Bardzo dobry jest również sok z czarnego bzu. Wolno go jednak pić tylko po przegotowaniu, gdyż w stanie surowym jest źle tolerowany. W celach leczniczych wystarczy zaaplikować sobie jedną lub dwie łyżki stołowe soku czy powidełek podczas posiłków. Wzmacnia to odporność organizmu oraz pomaga na reumatyzm, artretyzm, zapalenie oskrzeli i infekcje grypowe.

Borówka czarna (czernica, czarna jagoda) zawiera siedem procent garbników oraz niebieski barwnik antocyjanowy działający antybakteryjnie. Dzięki kombinacji tych dwóch składników garbnika i barwnika – czernicę są jednym z najlepszych naturalnych środków antybiegunkowych. Barwnik wdziera się do wnętrza bakterii i hamuje ich rozwój. Garbniki natomiast wyściełają zaognioną błonę śluzową jelit, tworząc na niej cienką błonkę, w której nadwątlone bakterie zostają uwięzione. Następnie błona ta – tak jak strupek odrywa się i zostaje wydalona wraz z bakteriami. Mamy tu więc do czynienia z bardzo pożyteczną współpracą jednej rośliny. W razie biegunki stosujemy jagody suszone. Wystarczy wziąć pięćdziesiąt – sto gramów takich Jagów dobrze je przeżuć i połknąć. Można również namoczyć je w wodzie lub w wytrawnym, czerwonym winie, które zawiera garbniki, a następnie wypić zrobiony w ten sposób napój. Suszone czernice SA dostępne w aptekach i mają „oficjalny” status lekarstwa. Chętnie stosuje się je również jako środek do płukania gardła. W takim wypadku należy je gotować w wodzie dopóty, dopóki wywar zupełnie nie ściemnieje, co jest oznaką uwolnienia się antybakteryjnego barwnika.